Inyongeramusaruro z'ibimera zishobora kugira ingaruka ku miti isanzwe

Isuzuma rishya ry’ubushakashatsi ryasohotse mu kinyamakuru British Journal of Clinical Pharmacology rivuga ko imiti myinshi isanzwe ikoreshwa mu bimera, harimo icyayi kibisi na ginkgo biloba, ishobora kugira ingaruka ku miti yanditswe na muganga. Iyi miti ishobora gutuma umuti udakora neza ndetse ikaba yanateza akaga cyangwa ikaba yakwica.
Abashakashatsi bo mu Nama y’Ubushakashatsi ku Buvuzi muri Afurika y’Epfo banditse mu nyandiko nshya, abaganga bazi ko ibimera bishobora kugira ingaruka ku buryo bwo kuvura. Ariko kubera ko abantu basanzwe batabwira abakora mu buvuzi imiti n’inyongeramusaruro bafata mu buryo butari ubwa muganga, byaragoranye ku bahanga mu bya siyansi gukurikirana imiti n’inyongeramusaruro bagomba kwirinda.
Isuzuma rishya ryasesenguye raporo 49 z’ingaruka mbi ku miti ndetse n’inyigo ebyiri zakozwe mu bushakashatsi. Abantu benshi mu isesengura bari kuvurwa indwara z’umutima, kanseri, cyangwa impyiko kandi bafataga warfarin, statins, imiti ya chimiotherapie, cyangwa imiti igabanya ubudahangarwa bw’umubiri. Bamwe bari bafite kandi ihungabana, imihangayiko, cyangwa indwara y’imitsi kandi bavuwe n’imiti igabanya ubudahangarwa bw’umubiri, imiti igabanya ubukana bw’indwara zo mu mutwe, cyangwa imiti igabanya ubukana bw’indwara zo mu mutwe.
Muri izi raporo, abashakashatsi basanze isano iri hagati y’ibimera n’ibiyobyabwenge “ishoboka” muri 51% by’ibyavuzwe na “ishoboka cyane” muri 8% by’ibyavuzwe. Abagera kuri 37% bashyizwe mu byiciro nk’ibishobora kuba bifitanye isano hagati y’ibimera n’ibikomoka ku bimera, naho 4% gusa ni bo bafatwaga nk’abakekwaho amakosa.
Muri raporo imwe, umurwayi wafataga imiti ya statine yinubiye kubabara cyane mu maguru no kubabara nyuma yo kunywa ibikombe bitatu by'icyayi kibisi ku munsi, ibi bikaba ari ingaruka zikunze kugaragara. Abashakashatsi banditse ko iki gisubizo cyatewe n'ingaruka z'icyayi kibisi ku rugero rwa statine mu maraso, nubwo bavuze ko hakenewe ubushakashatsi bwinshi kugira ngo hamenyekane izindi mpamvu zishobora gutera.
Mu yindi raporo, umurwayi yapfuye nyuma yo kugira igicuri ubwo yari arimo koga, nubwo yafataga imiti igabanya ububabare buri gihe kugira ngo avure iyo ndwara. Ariko, isuzuma ry'umurambo we ryagaragaje ko urugero rw'iyi miti mu maraso ye rwagabanutse, bishoboka ko byatewe n'inyongeramusaruro za ginkgo biloba yafataga buri gihe, byagize ingaruka ku mikorere yayo.
Abanditsi banditse muri iyo nkuru bavuga ko gufata imiti ikomoka ku bimera byanagize uruhare mu kwiyongera kw'ibimenyetso by'ihungabana ku bantu bafata imiti igabanya ubukana bw'indwara zo kwiheba, ndetse no kwanga ingingo ku bantu bakorewe impyiko, umutima, cyangwa umwijima. Ku barwayi ba kanseri, imiti ikoreshwa mu kuvura kanseri yagaragaye ko ikorana n'imiti ikomoka ku bimera, harimo ginseng, echinacea, n'umutobe wa chokeberry.
Isesengura ryagaragaje kandi ko abarwayi bafata warfarin, umuti ugabanya amaraso, bavuze ko "bafite ingaruka zikomeye ku buzima bwabo." Abashakashatsi bakeka ko ibi bimera bishobora kubangamira imikorere ya warfarin, bityo bikagabanya ubushobozi bwayo bwo kurwanya amaraso cyangwa bigatera kuva amaraso.
Abanditsi bavuga ko hakenewe ubushakashatsi bwinshi bwo muri laboratwari no kwitegereza neza abantu nyabo kugira ngo habeho ibimenyetso bikomeye by’imikoranire hagati y’ibimera runaka n’imiti. Banditse bati: “Ubu buryo buzamenyesha inzego zishinzwe kugenzura imiti n’ibigo bicuruza imiti kuvugurura amakuru ajyanye n’ibirango bishingiye ku makuru ahari kugira ngo hirindwe ingaruka mbi.”
Yibutsa kandi abarwayi ko bagomba guhora babwira abaganga babo n'abafarumasiye imiti iyo ari yo yose cyangwa inyongeramusaruro bafata (ndetse n'ibicuruzwa bigurishwa nk'ibisanzwe cyangwa ibyatsi), cyane cyane iyo bahawe umuti mushya.


Igihe cyo kohereza: Kanama-18-2023