Ibyiza 5 bishingiye ku bushakashatsi bya 5-HTP (Hamwe n'igipimo n'ingaruka mbi)

Umubiri wawe urayikoresha mu gukora serotonin, ubutumwa bw'imiti butuma ubutumwa bugera hagati y'uturemangingo tw'imitsi.
Serotonin nkeya yagaragaye ko itera kwiheba, guhangayika, kubura ibitotsi, kongera ibiro, n'izindi ngorane z'ubuzima (1, 2).
Kugabanya ibiro byongera imisemburo itera inzara. Uku kumva ushonje buri gihe bishobora gutuma kugabanya ibiro bitaramba mu gihe kirekire (3, 4, 5).
5-HTP ishobora kurwanya iyi misemburo itera inzara igabanya ubushake bwo kurya kandi ikagufasha kugabanya ibiro (6).
Mu bushakashatsi bumwe, abarwayi 20 ba diyabete bashyizwe mu buryo butunguranye kugira ngo bahabwe 5-HTP cyangwa placebo mu gihe cy'ibyumweru bibiri. Ibisubizo byagaragaje ko abahawe 5-HTP bariye karori zigera kuri 435 ku munsi ugereranije n'itsinda rya placebo (7).
Ikindi kandi, 5-HTP igabanya cyane cyane ibiryo biryoshye, ibyo bikaba bifitanye isano no kugenzura neza glycemic (7).
Ubundi bushakashatsi bwinshi bwagaragaje ko 5-HTP yongera guhaga kandi igatuma abantu bafite ibiro byinshi cyangwa babyibushye cyane bagabanuka (8, 9, 10, 11).
Byongeye kandi, ubushakashatsi ku nyamaswa bwagaragaje ko 5-HTP ishobora kugabanya kurya ibiryo byinshi bitewe n'umuhangayiko cyangwa kwiheba (12, 13).
5-HTP ishobora kugira akamaro mu kongera ibyo kurya biryoshye, ibyo bikaba byagufasha kurya bike no kugabanya ibiro.
Nubwo impamvu nyayo itera kwiheba itazwi cyane, abashakashatsi bamwe bemeza ko kutagira uburinganire bwa serotonin bishobora kugira ingaruka ku byiyumvo byawe, bigatera kwiheba (14, 15).
Mu by’ukuri, ubushakashatsi buto bwinshi bwagaragaje ko 5-HTP ishobora kugabanya ibimenyetso by’ihungabana. Ariko, babiri muri bo ntibakoresheje placebo mu kugereranya, ibyo bikaba byaragabanyije agaciro k’ibyavuye mu bushakashatsi bwabo (16, 17, 18, 19).
Ariko, ubushakashatsi bwinshi bwagaragaje ko 5-HTP ifite ingaruka zikomeye ku ndwara yo kwiheba iyo ikoreshejwe hamwe n'ibindi bintu cyangwa imiti yo kwiheba kurusha iyo ikoreshejwe yonyine (17, 21, 22, 23).
Byongeye kandi, ibitekerezo byinshi byagaragaje ko hakenewe ubushakashatsi bwimbitse mbere yuko 5-HTP itangwa inama yo kuvura indwara yo kwiheba (24, 25).
Inyongeramusaruro za 5-HTP zongera urugero rwa serotonin mu mubiri, ibi bikaba bishobora kugabanya ibimenyetso by'ihungabana, cyane cyane iyo bihujwe n'indi miti igabanya ubudahangarwa cyangwa imiti. Ariko, hakenewe ubushakashatsi bwinshi.
Inyongera ya 5-HTP ishobora kongerera ibimenyetso bya fibromyalgia, indwara irangwa no kubabara imitsi n'amagufwa ndetse n'intege nke muri rusange.
Kugeza ubu nta mpamvu izwi itera fibromyalgia, ariko urugero ruke rwa serotonin rwagaragaye ko rufitanye isano n’iyi ndwara (26Trusted Source).
Ibi bituma abashakashatsi bemera ko kongera urugero rwa serotonin ukoresheje inyongeramusaruro za 5-HTP bishobora gufasha abantu barwaye fibromyalgia (27).
Mu by’ukuri, ibimenyetso bya mbere bigaragaza ko 5-HTP ishobora kugabanya ibimenyetso bya fibromyalgia, harimo ububabare bw’imitsi, ibibazo byo gusinzira, guhangayika, n’umunaniro (28, 29, 30).
Ariko, ubushakashatsi burakorwa bihagije kugira ngo hafatwe umwanzuro uhamye ku bijyanye n'akamaro ka 5-HTP mu kunoza ibimenyetso bya fibromyalgia.
5-HTP yongera urugero rwa serotonin mu mubiri, ibi bikaba bishobora kugabanya bimwe mu bimenyetso bya fibromyalgia. Ariko, hakenewe ubushakashatsi bwinshi.
Bivugwa ko 5-HTP ifasha kuvura migraine, ubwoko bw'umutwe ukunze kujyana no kugira isesemi cyangwa ibibazo byo kutabona neza.
Nubwo impamvu nyayo yabyo ivugwaho rumwe, abashakashatsi bamwe bemeza ko biterwa n'urugero ruto rwa serotonin (31, 32).
Inyigo y’abantu 124 yagereranije ubushobozi bwa 5-HTP na methylergometrine, umuti usanzwe wa migraine, mu gukumira umutwe wa migraine (33).
Ubushakashatsi bwagaragaje ko gufata 5-HTP buri munsi mu gihe cy'amezi atandatu byakubujije cyangwa bigabanya cyane umubare w'ibitero by'umutwe muri 71% by'abitabiriye (33).
Mu bundi bushakashatsi bwakorewe ku banyeshuri 48, 5-HTP yagabanyije inshuro zo kubabara umutwe ho 70% ugereranije na 11% mu itsinda rya placebo (34).
Mu buryo nk'ubwo, ubundi bushakashatsi bwinshi bwagaragaje ko 5-HTP ishobora kuba umuti mwiza wo kuvura migraine (30, 35, 36).
Melatonine igira uruhare runini mu kugena uburyo ibitotsi bihagaze. Urugero rwayo rutangira kwiyongera nijoro kugira ngo rutume ibitotsi birushaho kwiyongera, hanyuma mu gitondo rugahita rugabanuka kugira ngo rugufashe kubyuka.
Bityo, inyongera ya 5-HTP ishobora gutuma umuntu asinzira neza binyuze mu kongera umusaruro wa melatonin mu mubiri.
Ubushakashatsi bwakozwe ku bantu bwagaragaje ko uruvange rwa 5-HTP na aside gamma-aminobutyric (GABA) bigabanya cyane igihe bifata kugira ngo umuntu asigare, byongera igihe cyo gusinzira, kandi bikongera ubwiza bw'ibitotsi (37).
GABA ni imiti ituma umuntu aruhuka. Kuyivanga na 5-HTP bishobora kugira ingaruka nziza (37).
Mu by’ukuri, ubushakashatsi butandukanye ku nyamaswa n’udukoko bwagaragaje ko 5-HTP yongera ubuziranenge bw’ibitotsi kandi ikaba nziza kurushaho iyo ihujwe na GABA (38, 39).
Nubwo ibi bisubizo bitanga icyizere, kutagira ubushakashatsi ku bantu bituma bigorana gutanga inama yo gukoresha 5-HTP mu kunoza ubwiza bw'ibitotsi, cyane cyane iyo ikoreshejwe yonyine.
Hari abantu bashobora kugira isesemi, impiswi, kuruka, no kubabara mu nda iyo bafata inyongeramusaruro za 5-HTP. Izi ngaruka mbi ziterwa n'umuti, bivuze ko zirushaho kwiyongera uko umuti wiyongera (33).
Kugira ngo ugabanye izi ngaruka mbi, tangira ufate dose ya 50–100 mg kabiri ku munsi hanyuma wongere ugere ku dose ikwiye mu byumweru bibiri (40).
Imiti imwe yongera umusaruro wa serotonin. Guhuza iyi miti na 5-HTP bishobora gutera urugero rubi rwa serotonin mu mubiri. Ibi byitwa serotonin syndrome, indwara ishobora gushyira ubuzima mu kaga (41).
Imiti ishobora kongera urugero rwa serotonin mu mubiri irimo imiti imwe n'imwe igabanya ububabare, imiti yo gukorora, cyangwa imiti igabanya ububabare yanditswe na muganga.
Kubera ko 5-HTP ishobora no gutuma umuntu asinzira, kuyifata hamwe n'imiti igabanya ububabare nka Klonopin, Ativan, cyangwa Ambien bishobora gutera gusinzira cyane.
Bitewe n'uko imiti ishobora kuba ifitanye isano n'indi, banza ubaze muganga wawe cyangwa umufarumasiye mbere yo gufata inyongeramusaruro za 5-HTP.
Mu gihe uguze inyongeramusaruro, shaka ibirango bya NSF cyangwa USP bigaragaza ubuziranenge. Ibi ni ibigo by’abandi byemeza ko inyongeramusaruro zirimo ibyanditse ku kirango kandi ko nta mwanda urimo.
Hari abantu bashobora kugira ingaruka mbi iyo bafashe inyongeramusaruro za 5-HTP. Baza muganga wawe mbere yo gufata 5-HTP kugira ngo umenye neza ko ari nziza kuri wewe.
Izi nyongeramusaruro zitandukanye n’inyongeramusaruro za L-tryptophan, zishobora no kongera urugero rwa serotonin (42).
L-tryptophan ni aside amine y'ingenzi iboneka mu biribwa bikungahaye kuri poroteyine nk'amata, inkoko, inyama, ubunyobwa, na soya.
Ku rundi ruhande, 5-HTP ntiboneka mu biribwa kandi ishobora kongerwa gusa mu mirire yawe binyuze mu nyongeramusaruro (43).
Umubiri wawe uhindura 5-HTP mo serotonin, ikintu kigenga ubushake bwo kurya, kumva ububabare, no gusinzira.
Urugero rwinshi rwa serotonin rushobora kugira inyungu nyinshi, nko kugabanya ibiro, kugabanya ibimenyetso by'ihungabana na fibromyalgia, kugabanya inshuro zo kurwara migraine, no gusinzira neza.
Ingaruka mbi nto zagiye ziterwa na 5-HTP, ariko izi zishobora kugabanuka ukoresheje dose nto hanyuma ukongera dose buhoro buhoro.
Bitewe nuko 5-HTP ishobora kugira ingaruka mbi ku miti imwe n'imwe, banza ubaze muganga wawe kugira ngo umenye neza ko nta kibazo kiri kuri wewe.
Impuguke zacu zihora zikurikirana ibijyanye n'ubuzima n'imibereho myiza kandi zigavugurura inyandiko zacu uko amakuru mashya aboneka.
5-HTP ikunze gukoreshwa nk'inyongera mu kongera urugero rwa serotonin. Ubwonko bukoresha serotonin mu kugena uko umuntu yumva ameze, ubushake bwo kurya, n'indi mirimo y'ingenzi. Ariko…
Xanax ivura ihungabana gute? Xanax ikunze gukoreshwa mu kuvura indwara zo guhangayika n'ubwoba.

5-HTP


Igihe cyo kohereza: Ukwakira 13-2022