5-htp izwi kandi nka serotonin, umusemburo w'ubwonko ugenga amarangamutima n'ububabare

Inyongeramusaruro yitwa 5-hydroxytryptophan (5-HTP) cyangwa osetriptan ifatwa nk'imwe mu miti y'ubuvuzi ivura ububabare bw'umutwe n'umutwe. Umubiri uhindura iyi miti muri serotonin (5-HT), izwi kandi nka serotonin, urwego rw'imitsi rugenga amarangamutima n'ububabare.
Urugero rwa serotonin ruri hasi rukunze kugaragara ku bantu bafite ikibazo cyo kwiheba, ariko abarwayi ba migraine n'abarwaye umutwe udakira bashobora kugira urugero rwa serotonin ruri hasi mu gihe cy'ibitero no hagati y'ibitero. Ntibisobanutse neza impamvu migraine na serotonin bifitanye isano. Inyigisho ikunzwe cyane ni uko kubura serotonin bituma abantu bagira ibyiyumvo bikomeye ku bubabare.
Kubera iyi sano, uburyo butandukanye bwo kongera imikorere ya serotonin mu bwonko bukunze gukoreshwa mu gukumira migraine no kuvura ibitero bikomeye.
5-HTP ni aside amine ikorwa n'umubiri iva muri aside amine y'ingenzi L-tryptophan kandi igomba kuboneka mu biribwa. L-tryptophan iboneka mu biribwa nk'imbuto, soya, itunguru na foromaje. Imisemburo isanzwe ihindura L-tryptophan muri 5-HTP, hanyuma igahindura 5-HTP muri 5-HT.
Inyongeramusaruro 5 za HTP zikorwa mu kimera cy’ubuvuzi cyo muri Afurika y’Iburengerazuba cyitwa Griffonia simplicifolia. Iyi nyongeramusaruro yakoreshejwe mu kuvura indwara yo kwiheba, fibromyalgia, chronic fatigue syndrome, no kugabanya ibiro, ariko nta gihamya cy’ingirakamaro cy’inyungu zayo.
Mu gihe utekereza kuri 5-HTP cyangwa indi nyongeramusaruro karemano, ni ngombwa gusobanukirwa ko iyi miti ari imiti. Niba uyifata kuko ifite imbaraga zihagije zo kugira ingaruka nziza ku buzima bwawe, ibuka ko ishobora no kugira imbaraga zihagije zo kugira ingaruka mbi.
Ntibiramenyekana neza niba inyongeramusaruro za 5-HTP ari ingirakamaro ku ndwara zo mu mutwe cyangwa izindi ndwara zo kubabara umutwe. Muri rusange, ubushakashatsi ni buke; ubushakashatsi bumwe bwerekana ko bufasha, mu gihe ubundi nta ngaruka bugaragaza.
Ubushakashatsi ku ndwara ya Migraine bwakoresheje dose ya 5-HTP kuva kuri 25 kugeza kuri 200 mg ku munsi ku bantu bakuru. Kugeza ubu nta dose isobanutse neza cyangwa isabwa kuri iyi nyongeramusaruro, ariko ni ngombwa kumenya ko dose nyinshi zifitanye isano n'ingaruka mbi n'imiti ikoreshwa.
5-HTP ishobora kugira ingaruka ku miti imwe n'imwe, harimo na carbidopa, ikoreshwa mu kuvura indwara ya Parkinson. Ishobora kandi kugira ingaruka ku miti ya triptan, SSRI, na monoamine oxidase inhibitors (MAOIs, indi miti igabanya ubukana bw'imiti).
Inyongeramusaruro za Tryptophan na 5-HTP zishobora kuba zandujwe n'ikintu karemano cya 4,5-tryptophanione, uburozi bw'imitsi buzwi kandi nka Peak X. Ingaruka zo kubyimba za Peak X zishobora gutera ububabare bw'imitsi, kuribwa mu nda, no kugira umuriro. Ingaruka z'igihe kirekire zishobora kuba zirimo kwangirika kw'imitsi n'imitsi.
Kubera ko iyi miti ikomoka ku buryo bw’imiti ikora atari umwanda cyangwa ikintu kibitera, ishobora kuboneka mu nyongeramusaruro nubwo yaba yateguwe mu buryo bw’isuku.
Ni ngombwa kuganira na muganga wawe cyangwa umufarumasiye wawe ku bijyanye no gufata inyongeramusaruro kugira ngo umenye neza ko ari nziza kuri wewe kandi ko zitazagira ingaruka ku yindi miti yawe.
Ibuka ko inyongeramusaruro ku mirire n'ibikomoka ku bimera zitakorewe inyigo n'isuzuma rikomeye nk'imiti itangwa ku giciro cya muganga cyangwa imiti itangwa na muganga, bivuze ko ubushakashatsi bushyigikira imikorere n'umutekano wayo ari buke cyangwa ntibuhagije.
Inyongeramusaruro n'imiti karemano bishobora gukurura abantu, cyane cyane iyo bidafite ingaruka mbi. Mu by'ukuri, imiti karemano yagaragaye ko igira ingaruka ku ndwara nyinshi. Hari ibimenyetso bigaragaza ko inyongeramusaruro za manyeziyumu zishobora kugabanya inshuro n'ubukana bw'indwara za migraine. Ariko, ntibiramenyekana neza niba 5-HTP ari ingirakamaro ku ndwara za migraine.
Horvath GA, Selby K, Poskitt K, n'abandi. Abana bavukana bafite urugero ruto rwa serotonin mu mubiri barwara indwara ya migraine iterwa n'amaraso, ibisebe, paraplegia ikomeza kwiyongera, indwara zo mu mutwe, na koma. Umutwe. 2011;31(15):1580-1586. Nimero: 10.1177/0333102411420584.
Aggarwal M, Puri V, Puri S. Serotonin na CGRP mu ndwara ya migraine. Ann Neuroscience. 2012;19(2):88–94. doi:10.5214/ans.0972.7531.12190210
Chauvel V, Moulton S, Chenin J. Ingaruka za 5-hydroxytryptophan zishingiye kuri estrogen ku gukwirakwiza ihungabana ry'umutima mu mbeba: kwerekana imikoranire ya serotonin na hormone yo mu nda iterwa n'imitsi yo mu nda mu gihe cy'imitsi yo mu bwoko bwa migraine. Umutwe. 2018;38(3):427-436. Nimero: 10.1177/0333102417690891
Victor S., Ryan SV Imiti yo kwirinda indwara ya migraine mu bana. Cochrane Database Syst Rev 2003; (4): CD002761. Nimero: 10.1002/14651858.CD002761
Das YT, Bagchi M., Bagchi D., Preus HG Umutekano wa 5-hydroxy-L-tryptophan. Inyuguti ku burozi. 2004;150(1):111-22. doi:10.1016/j.toxlet.2003.12.070
Teri Robert Teri Robert ni umwanditsi, umurezi w’abarwayi, akaba n’umuvugizi w’abarwayi, inzobere mu kuvura indwara zo mu mutwe no kurwara umutwe.


Igihe cyo kohereza: Gashyantare-17-2024