Fosfatidylserine ni izina rihabwa ubwoko bwa fosfolipide iboneka mu mubiri mu buryo busanzwe.
Phosphatidylserine igira uruhare runini mu mubiri. Ubwa mbere, igize igice cy'ingenzi cy'uturemangingo tw'umubiri.
Icya kabiri, phosphatidylserine iboneka mu gice cy’imitsi gifunga imitsi yacu, ikaba ari yo ituma habaho kohereza impulses.
Bivugwa kandi ko ari cofactor mu misemburo itandukanye igira ingaruka ku itumanaho mu mubiri.
Ibi bintu byose hamwe bivuze ko Phosphatidylserine ifite uruhare runini cyane mu bijyanye n'imitsi yo hagati.
Nubwo ari ikintu karemano gishobora gukorwa mu mubiri cyangwa kigakomoka ku mirire yacu, uko imyaka igenda ikura urugero rwa Phosphatidylserine rushobora gutangira kugabanuka. Iyo ibi bibaye, abahanga bemeza ko bigira ingaruka ku mikorere y'ubwonko bwacu, bigatera kugabanuka k'ubushobozi bwo gutekereza no kugabanuka kw'imitekerereze.
Ubushakashatsi ku ngaruka zo kongera urugero rwa Phosphatidylserine mu mubiri binyuze mu kongeramo inyunganiramirire bwerekana inyungu zitandukanye zishimishije nk'uko tuzabibona.
Ibyiza bya Phosphatidylserine
Nk’uko bivugwa n’Umuryango wita ku barwayi ba Alzheimer, umuntu umwe kuri batandatu barengeje imyaka 80 arwara indwara yo kwibagirwa. Nubwo amahirwe yo kwibasirwa n’iyi ndwara yiyongera uko imyaka igenda ishira, ishobora no kugira ingaruka ku bana bato cyane.
Uko abaturage bagenda bakura, ni ko abahanga mu bya siyansi bashyize igihe n'amafaranga mu bushakashatsi ku ndwara yo kwibagirwa, no gushaka uburyo bwo kuvura. Phosphatidylserine ni ikintu gifatika, bityo tukaba tuzi byinshi ku byiza bishobora guterwa no kongeramo inyongeramusaruro. Dore zimwe mu nyungu zishimishije zagaragajwe n'ubushakashatsi buherutse…
Imikorere myiza yo mu bwenge
Ubushakashatsi bushoboka ko ari bwo bushimishije cyane bwakozwe kuri Phosphatidylserine, rimwe na rimwe izwi nka PtdSer cyangwa PS gusa, bwibanze ku byiza bishobora kubaho mu guhagarika cyangwa no gusubiza inyuma ibimenyetso byo kugabanuka k'ubushobozi bwo gutekereza.
Mu bushakashatsi bumwe, abarwayi 131 bageze mu zabukuru bahawe inyongeramusaruro irimo Phosphatidylserine na DHA cyangwa placebo. Nyuma y'ibyumweru 15, amatsinda yombi yakorewe ibizamini bigamije gusuzuma imikorere y'ubwonko bwabo. Ibyavuye mu bushakashatsi byagaragaje ko abafataga Phosphatidylserine babonye iterambere rikomeye mu kwibuka no kwiga mu magambo. Bashoboye kandi kwigana imiterere igoye ku buryo bwihuse. Ubundi bushakashatsi nk'ubwo bwakoreshejwe muri Phosphatidylserine bwagaragaje ko ubushobozi bwo kwibuka amagambo yafashwe mu mutwe bwiyongeraho 42%.
Ahandi, itsinda ry’abakorerabushake bafite ibibazo byo kwibuka bafite hagati y’imyaka 50 na 90 bahawe inyunganiramirire ya Phosphatidylserine mu gihe cy’ibyumweru 12. Isuzuma ryagaragaje iterambere mu kwibuka no koroshya ubwonko. Ubushakashatsi bumwe bwagaragaje ko abo bantu bafataga iyi nyunganiramirire babonye igabanuka ryoroheje kandi ryiza ry’umuvuduko w’amaraso yabo.
Amaherezo, mu bushakashatsi bwakozwe mu Butaliyani, abarwayi hafi 500 bari hagati y'imyaka 65 na 93 bashyizwe mu gisirikare. Inyongera ya Phosphatidylserine yatanzwe mu gihe cy'amezi atandatu yose mbere yuko ibisubizo bipimwa. Iterambere rikomeye ryagaragaye atari mu bijyanye n'ibipimo by'imitekerereze gusa, ahubwo no mu bijyanye n'imyitwarire.
Kugeza ubu, ibimenyetso bisa nkaho bigaragaza ko Phosphatidylserine ishobora kugira uruhare runini mu kurwanya ibura ry'ubwonko riterwa no gusaza ndetse no kugabanuka k'ubushobozi bwo gutekereza muri rusange.
Irwanya Ihungabana
Hari ubundi bushakashatsi bushyigikira igitekerezo cy'uko Phosphatidylserine ishobora gufasha kunoza amarangamutima no kwirinda kwiheba.
Kuri iyi nshuro, itsinda ry'urubyiruko rufite stress ryahawe 300mg ya Phosphatidylserine cyangwa placebo buri munsi mu gihe cy'ukwezi. Impuguke zavuze ko abo bantu bafata iyi nyongeramusaruro "bagize ihinduka mu byiyumvo".
Ubundi bushakashatsi ku ngaruka za Phosphatidylserine ku marangamutima bwakorewe ku itsinda ry’abagore bageze mu za bukuru barwaye indwara yo kwiheba. Itsinda ryakoze ryahawe 300mg ya Phosphatidylserine ku munsi kandi isuzuma rya buri gihe ryapimye ingaruka z’inyongera ku buzima bwo mu mutwe. Abitabiriye ubushakashatsi babonye impinduka zigaragara mu bimenyetso by’indwara yo kwiheba n’imyitwarire muri rusange.
Imikorere myiza ya siporo
Nubwo Phosphatidylserine yibanzweho cyane kubera uruhare rwayo mu kuvura ibimenyetso by'ubusaza, hari n'izindi nyungu zishobora kuboneka. Iyo abantu bazima bakina siporo bahabwa iyi nyongeramusaruro, bigaragara ko imikino ishobora kuba imeze neza.
Urugero, abakinnyi ba golf bagaragaye ko barushaho kunoza imikorere yabo nyuma yo guhabwa Phosphatidylserine, mu gihe ubundi bushakashatsi bwagaragaje ko abantu banywa Phosphatidylserine babona umunaniro muto cyane nyuma yo gukora imyitozo ngororamubiri. Gukoresha 750mg ku munsi byagaragaje ko byongera ubushobozi bwo gukora imyitozo ngororamubiri ku bakinnyi b'amagare.
Mu bushakashatsi bumwe bushishikaje, abagabo bazima bari hagati y’imyaka 18 na 30 basabwe kurangiza ibizamini by’imibare mbere na nyuma ya gahunda y’amahugurwa yo kurwanya cyane. Impuguke zasanze abo bantu bongerewemo Phosphatidylserine barangije ibisubizo vuba cyane kurusha itsinda ryagenzuwe, kandi amakosa yagabanutseho 33%.
Bityo, byavuzwe ko Phosphatidylserine ishobora kugira uruhare mu gukarisha reflexes, kwihutisha gukira nyuma y’imyitozo ikomeye y’umubiri no kugumana ubuziranenge mu mutwe mu gihe cy’imihangayiko. Kubera iyo mpamvu, Phosphatidylserine ishobora kugira uruhare mu myitozo y’abakinnyi babigize umwuga.
Kugabanya stress y'umubiri
Iyo dukora siporo, umubiri urekura imisemburo igabanya stress. Iyi misemburo ni yo ishobora kugira ingaruka ku kubyimba, kubabara imitsi n'ibindi bimenyetso by'imyitozo ikabije.
Mu bushakashatsi bumwe, abagabo bazima bahawe 600mg ya Phosphatidylserine cyangwa placebo, ngo bafatwe buri munsi mu gihe cy'iminsi 10. Abayitabiriye bakorewe imyitozo ngororamubiri ikomeye mu gihe hapimwaga uko umubiri wabo wifashe ku myitozo.
Byagaragaye ko itsinda rya Phosphatidylserine ryagabanije urugero rwa cortisol, imisemburo ya stress, bityo rikakira vuba nyuma yo gukora imyitozo ngororamubiri. Bityo byavuzwe ko Phosphatidylserine ishobora gufasha mu kwirinda ibyago byo gukora imyitozo irenze urugero ikorerwa abantu benshi babigize umwuga.
Igabanya ububyimbirwe
Kubyimba bifitanye isano n’indwara zitandukanye zitari nziza. Byagaragaye ko aside iri mu mavuta y’amafi ishobora gufasha mu kwirinda kubyimba gukabije, kandi tuzi ko DHA iri mu mavuta y’umwijima w’ifi ishobora gukorana na Phosphatidylserine. Bityo rero, ntibikwiye gutungurana ko hari ubushakashatsi bwerekana ko Phosphatidylserine ishobora gufasha mu kwirinda kubyimba.
Kwangirika kwa okisidasiyo
Impuguke nyinshi zemeza ko kwangirika kwa ogisijeni ari ikintu gikomeye mu itangira rya dementia. Bifitanye isano kandi no kwangirika k'uturemangingo muri rusange kandi byagize uruhare mu ndwara zitandukanye zitameze neza. Iyi ni imwe mu mpamvu zituma abantu benshi bashishikazwa n'ibintu birwanya ogisijeni mu myaka ya vuba aha, kuko byagaragaye ko bifasha mu kurwanya uturemangingo twinshi dushobora kwangiza.
Ubushakashatsi bwagaragaje ko Phosphatidylserine ishobora kugira uruhare hano, kuko ibimenyetso by'ubushobozi bwayo bwo kurwanya imisemburo byagaragaye.
Ese nkwiye gufata inyunganiramirire ya Phosphatidylserine?
Phosphatidylserine imwe ishobora kuboneka binyuze mu kurya indyo yuzuye kandi itandukanye, ariko kimwe n'uburyo bwo kurya bugezweho, umusaruro w'ibiribwa, imihangayiko no gusaza muri rusange bivuze ko akenshi tutabona urugero rwa Phosphatidylserine rukenewe kugira ngo ubwonko bwacu bukore neza.
Ubuzima bwa none bushobora gutera imihangayiko mu bijyanye n'akazi n'ubuzima bw'umuryango, kandi kwiyongera kw'imihangayiko bituma umubare w'abakenera Fosfatidylserine wiyongera, bivuze ko akenshi ubuzima bwacu butuma iki gice kigabanuka.
Uretse ibi, indyo igezweho, ifite ibinure bike/cholesterol nkeya ishobora kubura 150mg ya Fosphatidylserine ikenewe buri munsi naho indyo y’ibikomoka ku bimera ikabura 250mg. Indyo irimo ibura rya aside fatty ya Omega-3 ishobora kugabanya urugero rwa Fosphatidylserine mu bwonko ku kigero cya 28% bityo bigira ingaruka ku mikorere y’ubwonko.
Umusaruro w'ibiribwa bigezweho ushobora kandi kugabanya urugero rwa Fosfolipide zose harimo na Fosphatidylserine. Ubushakashatsi bwagaragaje ko abageze mu zabukuru bashobora kungukirwa cyane no kongera urugero rwabo rwa Fosphatidylserine.
Gusaza byongera ibyo ubwonko bukenera kuri Phosphatidylserine, ndetse bikanatuma habaho kubura ubushobozi bwo gukora metabolic. Ibi bivuze ko bigoye cyane kubona ibihagije binyuze mu mirire gusa. Ubushakashatsi bwagaragaje ko Phosphatidylserine ifasha mu kongera ubushobozi bwo kwibuka bitewe n'izabukuru kandi ikarinda kwangirika kw'imikorere y'ubwonko, bityo ikaba inyongera y'ingenzi ku bantu bakuze.
Niba wifuza gushyigikira ubuzima bwo mu mutwe uko imyaka igenda ishira, Phosphatidylserine ishobora kuba imwe mu nyongeramusaruro zishimishije cyane ziboneka.
Umwanzuro
Phosphatidylserine iboneka mu bwonko mu buryo busanzwe ariko ubuzima bwacu bwa buri munsi butera imihangayiko, hamwe no gusaza bisanzwe bishobora kongera ubushake bwacu bwo kuyikenera. Inyongeramusaruro za Phosphatidylserine zishobora gufasha ubwonko mu buryo butandukanye kandi ubushakashatsi bwa siyansi bwagaragaje ko zigira akamaro mu kunoza kwibuka, kwibanda ku bintu no kwiga, bigatuma ubwonko bugira ubuzima bwiza kandi burangwa n'ibyishimo.
Igihe cyo kohereza: Nyakanga-26-2024